Niacynamid – działanie, wskazanie i skutki uboczne
Niacynamid to składnik aktywny, który doskonale sprawdza się w pielęgnacji każdego rodzaju skóry. Wyróżnia go silne działanie antyoksydacyjne, właściwości regenerujące, zdolność do wyrównywania kolorytu oraz redukcji skłonności do niedoskonałości. Brzmi idealnie? Dla wielu osób rzeczywiście będzie to kosmetyczny must-have. Warto jednak pamiętać, że od każdej reguły są wyjątki - nawet tak ceniony składnik aktywny o szerokim zastosowaniu może wywołać podrażnienia i pieczenie skóry, jeśli zostanie zastosowany nieprawidłowo lub w zbyt wysokim stężeniu.
Ten artykuł powstał z myślą o każdej osobie, która zastanawia się, jak działa niacynamid i czy będzie odpowiednim wyborem w codziennej pielęgnacji. Dowiesz się, czym jest niacynamid, jakie ma działanie, kiedy warto go stosować i jakie mogą być skutki uboczne.
Niacynamid - co to jest?
Niacynamid, czyli amid kwasu nikotynowego, to aktywna forma witaminy B3, znanej również jako witamina PP. Jest to substancja rozpuszczalna w wodzie, dlatego organizm nie magazynuje jej w dużych ilościach i musi być regularnie dostarczana wraz z dietą. Witamina B3 uczestniczy także w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz procesach związanych z produkcją energii komórkowej.
W kosmetologii niacynamid zyskał ogromną popularność ze względu na swoje szerokie i wszechstronne działanie.
Niacyna a niacynamid - czym się różnią?
Niacyna i niacynamid to dwie różne formy witaminy B3, jednak mają odmienne właściwości i zastosowanie.
- Niacyna (kwas nikotynowy) może rozszerzać naczynia krwionośne, dlatego często powoduje zaczerwienienie skóry i uczucie ciepła, a najczęściej stosuje się ją w suplementacji.
- Niacynamid to łagodniejsza forma witaminy B3, szeroko wykorzystywana w kosmetologii. Nie powoduje rumienia, wspiera barierę ochronną skóry, reguluje wydzielanie sebum i pomaga poprawić kondycję skóry, dlatego częściej występuje w kosmetykach do pielęgnacji twarzy.
Na co działa niacynamid?
Niacynamid jest znany z wielokierunkowych funkcji:
- wzmacnia barierę ochronną skóry - wspiera barierę hydrolipidową skóry, ogranicza utratę wody oraz zapewnia długotrwałe nawilżenie.
- reguluje wydzielanie sebum - normalizuje pracę gruczołów łojowych, dzięki czemu pomaga zmniejszyć błyszczenie skóry i widoczność porów.
- działa antyoksydacyjnie - chroni skórę przed skutkami stresu oksydacyjnego oraz działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych i promieni słonecznych.
- łagodzi podrażnienia - wykazuje działanie kojące, dlatego dobrze sprawdza się w pielęgnacji skóry wrażliwej i reaktywnej.
- rozjaśnia przebarwienia - wspiera wyrównanie kolorytu, pomaga redukować przebarwienia potrądzikowe oraz przeciwdziała powstawaniu przebarwień.
- działa przeciwstarzeniowo - stymuluje syntezę kolagenu, poprawia elastyczność skóry i pomaga walczyć z pierwszymi oznakami starzenia.
- poprawia kondycję skóry - regularnie stosowany niacynamid wygładza cerę, wspiera regenerację i poprawia jej ogólny wygląd.
Stężenie niacynamidu a jego właściwości
Skuteczność, jaką wykazuje niacynamid, w dużej mierze zależy od jego stężenia w kosmetyku. Niższe stężenia sprawdzają się w codziennej pielęgnacij, natomiast wyższe są częściej wybierane przy konkretnych problemach skórnych, takich jak nadmiar sebum, przebarwienia czy widoczność porów.
- 2-5% niacynamidu - idealne dla skóry suchej, wrażliwej i początkującej. Takie stężenie wzmacnia barierę ochronną skóry, łagodzi podrażnienia oraz zapewnia długotrwałe nawilżenie.
- 5-10% niacynamidu - polecane dla skóry mieszanej, tłustej i problematycznej. Pomaga regulować wydzielanie sebum, zmniejszać widoczność porów oraz wyrównywać koloryt.
- 10% i więcej - stosowane głównie przy intensywnej pielęgnacji ukierunkowanej na przebarwienia, niedoskonałości i oznaki starzenia. Takie stężenie może działać mocniej, ale u skóry wrażliwej może również zwiększać ryzyko ewentualnego podrażnienia.
Kiedy warto włączyć niacynamid do pielęgnacji skóry?
Niacynamid warto rozważyć, jeśli masz:
- nadreaktywną i wrażliwą skórę - niacynamid pomoże poprawić odporność płaszcza ochronnego i przyczyni się do redukcji podrażnień.
- cerę suchą - pochodna witaminy B3 wspiera poziom nawilżenia cery.
- problemy ze zmianami trądzikowymi lub nadmierną ilością sebum - zdolność niacynamidu do wsparcia prawidłowego mikrobiomu i jego wpływ na pracę gruczołów łojowych pomoże Ci zmniejszyć ilość niedoskonałości i ograniczyć świecenie skóry.
- styczność z wieloma czynnikami zewnętrznymi, które negatywnie wpływają na Twoją skórę - silne właściwości antyoksydacyjne i wspierające barierę hydrolipidową zmniejszą ich negatywny wpływ na kondycję Twojej cery.
- pierwsze oznaki starzenia - niacynamid doskonale radzi sobie z pierwszymi oznakami starzenia, które wynikają z odwodnienia i stresu oksydacyjnego.
Jakie są przeciwskazania do stosowania niacynamidu?
Niacynamid jest ogólnie uznawany za bezpieczny i dobrze tolerowany składnik w produktach do codziennej pielęgnacji skóry. Jednak, jak w przypadku każdego składnika aktywnego, istnieją pewne sytuacje, w których należy zachować ostrożność:
- nadwrażliwość lub alergia na niacynamid - zdarza się to bardzo rzadko, ale niektóre osoby mogą wykazywać indywidualną nietolerancję lub alergie na niacynamid. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, takiej jak zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, lub wysypka, należy zaprzestać stosowania produktu.
- wysokie stężenia niacynamidu - chociaż niacynamid jest dobrze tolerowany nawet w wyższych stężeniach, produkty z bardzo wysoką zawartością niacynamidu mogą czasami powodować podrażnienie u osób z bardzo wrażliwą skórą. Jeśli pojawiła się u Ciebie taka reakcja na wysokie stężenia, spróbuj zastosować niższe (do 5%).
Z czym łączyć niacynamid?
Niacynamid świetnie sprawdza się jako partner większości składników aktywnych, więc ta lista mogłaby być naprawdę długa. Podamy Ci duety pielęgnacyjne, które są naszymi ulubionymi!
Niacynamid dobrze łączyć z takimi składnikami jak:
- kwas hialuronowy - doskonale współpracuje z niacynamidem, pomagając w zatrzymywaniu wilgoci w skórze i wzmacniając barierę skórną. Ta kombinacja może skutecznie poprawić nawilżenie skóry i zmniejszyć oznaki starzenia.
- ceramidy - wspomagają odbudowę i ochronę bariery hydrolipidowej. W połączeniu z niacynamidem mogą zapewnić głębokie nawilżenie i poprawić ogólny stan skóry, czyniąc ją bardziej odporną na czynniki zewnętrzne.
- peptydy - połączenie peptydów z niacynamidem może wzmocnić działanie przeciwstarzeniowe i regeneracyjne. W ich przypadku również lepiej stosować odstęp pomiędzy zastosowaniem, ze względu na ryzyko dezaktywacji produktów.
- antyoksydanty (np. witamina E, resweratrol, koenzym Q10) - niacynamid w połączeniu z antyoksydantami może zapewnić silną ochronę przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki i czynniki środowiskowe, poprawiając obronę skóry przed starzeniem się i uszkodzeniami słonecznymi.
Z czym nie łączyć niacynamidu?
Choć niacynamid jest raczej łatwy do łączenia z innymi składnikami aktywnymi, to są kombinacje, które mogą podrażnić skórę lub po prostu osłabiać jego działanie.
Niacynamid raczej nie sprawdzi się w tej samej pielęgnacji z takimi składnikami jak:
- silne kwasy złuszczające - np. kwas glikolowy czy kwas mlekowy. Połączenie z niacynamidem może u osób z cerą wrażliwą powodować pieczenie, zaczerwienienie i naruszenie bariery hydrolipidowej. Lepiej stosować te składniki o różnych porach dnia lub naprzemiennie.
- retinoidy - choć niacynamid często wspiera tolerancję retinoidów, u skóry reaktywnej stosowanie ich jednocześnie może nasilać suchość, łuszczenie i podrażnienie. Najlepiej wprowadzać je stopniowo lub stosować osobno.
- witamina C (w formie kwasu askorbinowego) - kwas askorbinowy w wysokich stężeniach i niskim pH może u niektórych osób powodować szczypanie oraz rumień przy jednoczesnym użyciu z niacynamidem. W pielęgnacji takie połączenie jest możliwe, jednak przy cerze wrażliwej lepiej rozdzielić je na rano i wieczór.
Jak stosować niacynamid?
Niacynamid najlepiej stosować na oczyszczoną skórę twarzy - świeżo po umyciu, a przed kremem nawilżającym. Możesz go używać rano, wieczorem lub dwa razy dziennie, jeśli skóra dobrze go toleruje. Na początek warto wybierać stężenia 2-5% i wprowadzać go stopniowo, zaczynając od kilku razy w tygodniu.
Rano po aplikacji pamiętaj o kremie z filtrem SPF.
Niacynamid a kwasy na twarz
| Połączenie | Czy można łączyć? | Jak działa duet? |
|---|---|---|
| Niacynamid + kwas hialuronowy | Tak | To jedno z najlepszych połączeń nawilżających. Niacynamid wzmacnia barierę ochronną skóry, a kwas hialuronowy pomaga wiązać wodę w naskórku i zapewnia długotrwałe nawilżenie. |
| Niacynamid + kwas salicylowy | Tak, z umiarem | Kwas salicylowy oczyszcza pory i wspiera walkę z niedoskonałościami, a niacynamid reguluje wydzielanie sebum i łagodzi podrażnienia. Należy jednak obserwować reakcję skóry i zacząć od stosowania co 2. dzień. |
| Niacynamid + kwas glikolowy | Tak, ostrożnie | Kwas glikolowy złuszcza martwy naskórek i poprawia koloryt, a niacynamid wspiera regenerację oraz barierę skórną. Jednak te substancje aktywne najlepiej stosować o różnych porach lub naprzemiennie, szczególnie przy cerze wrażliwej. |
| Niacynamid + kwas mlekowy | Tak | Delikatniejsze połączenie niż z kwasem glikolowym. Wspiera wygładzenie skóry, nawilżenie i rozjaśnienie. Dobre dla skóry suchej oraz wrażliwej. |
| Niacynamid + kwas azelainowy | Tak | Świetny duet na przebarwienia, zaczerwienienia i cerę problematyczną. Oba składniki działają przeciwzapalnie i wyrównują koloryt. Ten duet sprawdzi się w rozjaśnianiu hiperpigmentacji skóry. |
| Niacynamid + kwas migdałowy | Tak | Dobre połączenie dla skóry mieszanej i wrażliwej. Kwas migdałowy działa łagodniej niż inne kwasy AHA. |
| Niacynamid + kwas askorbinowy (witamina C) | Tak. zależnie od skóry | Pomaga rozjaśniać przebarwienia i działa antyoksydacyjnie, ale u części osób może podrażnić skórę. Lepiej stosować je osobno: niacynamid przy wieczornej rutynie pielęgnacyjnej, witaminę C rano. |
Po jakim czasie widać efekty stosowania niacynamidu?
Pierwsze efekty stosowania niacynamidu, takie jak lepsze nawilżenie, ukojenie skóry i zmniejszenie zaczerwienień, można zauważyć już po około 2-4 tygodniach regularnego używania. Na bardziej widoczne rezultaty. takie jak wyrównanie kolorytu, mniejsza widoczność porów, redukcja niedoskonałości czy rozjaśnienie przebarwień, zazwyczaj trzeba poczekać od 6 do 12 tygodni.
Kluczowa jest systematyczność oraz dobrze dobrane stężenie produktu.
Jakie są możliwe skutki uboczne niacynamidu?
Niacynamid jest uznawany za dobrze tolerowany składnik aktywny, jednak u niektórych osób może wywołać skutki uboczne, szczególnie przy zbyt wysokim stężeniu lub nieprawidłowym stosowaniu. Najczęściej są to pieczenie, zaczerwienienie, uczucie ściągnięcia, suchość skóry, swędzenie lub drobne podrażnienia.
Kosmetyki z niacynamidem BasicLab
Serum z niacynamidem 5%
Bestseller BasicLab, który doskonale radzi sobie z nadprodukcją sebum, błyszczeniem i trądzikiem. Stężenie 5% niacynamidu jest dobrym wyborem na początek wprowadzania składniku do pielęgnacji.
Zobacz produkt
Serum z niacynamidem 10%
Wyższe stężenie niacynamidu wzbogacone SYN®-TACKS, czyli połączeniem dwóch peptydów. Serum nie tylko świetnie radzi sobie z niedoskonałościami, ale również drobnymi zmarszczkami.
Zobacz produktNajczęściej zadawane pytania
Niacynamid sam w sobie nie wysusza skóry. Wręcz przeciwnie - wspiera barierę ochronną skóry, pomaga utrzymać długotrwałe nawilżenie i poprawia kondycję skóry.
Na początku stosowania niacynamid może u niektórych osób wywołać drobne niedoskonałości lub podrażnić skórę, szczególnie przy wysokim stężeniu. Warto zacząć stopniowo i obserwować reakcję skóry.
Nie, niacynamid nie jest kwasem. To amid kwasu nikotynowego, czyli aktywna forma witaminy B3, znanej także jako witamina PP.
Tak, stosować niacynamid można codziennie, rano i wieczorem, jeśli skóra dobrze go toleruje. To składnik odpowiedni do codziennej pielęgnacji.
Niacynamid jest powszechnie uznawany za bezpieczny składnik w pielęgnacji, jednak w ciąży warto skonsultować dobór kosmetyków z lekarzem prowadzącym.
Niacynamid najlepiej nakładać po oczyszczania twarzy i toniku, a przed kremem nawilżającym. Sprawdza się w każdej rutynie pielęgnacyjnej.
Niacynamid można stosować rano lub w wieczornej rutynie pielęgnacyjnej. Rano wspiera ochronę przed szkodliwych czynników zewnętrznych. wieczorem regenerację.
Najlepiej stosować niacynamid na lekko wilgotną lub suchą skórę po myciu twarzy. Ważne, by produkt dobrze się wchłonął przed kolejnymi krokami.
Najczęściej najpierw nakłada się lżejsze serum z niacynamidem, a następnie retinol. Przy wrażliwek skórze lepiej stosować je osobno.
Tak, niacynamid można łączyć z witaminą C. Taki duet działa antyoksydacyjnie, wspiera rozjaśnianie przebarwień i wyrównuje koloryt.
Tak, niacynamid i kwas hialuronowy to bardzo dobre połączenie. Kwas hialuronowy głęboko nawilża, a niacynamid wzmacnia barierę skórną.
Tak, niacynamid można łączyć z kwasem salicylowym. To skuteczny duet dla cery problematycznej, ponieważ reguluje wydzielanie sebum i wspiera pracę gruczołów łojowych.
Tak, ale ostrożnie. Niacynamid i połączenie z kwasem glikolowym może podrażnić skórę wrażliwą, dlatego najlepiej stosować je naprzemiennie w swojej rutyny pielęgnacyjnej.
M. Zasada, Substancje biologicznie czynne stosowane w rozjaśnianiu hiperpigmentacji skóry. http://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/02/ke2016.5- 2.pdf [dostęp: 03.04. 2024]